Phân tích tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

By

Phân tích tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Bài làm

Nguyễn Trung Thành là một trong những nhà văn có sự gắn bó đặc biệt với Tây Nguyên. Cả hai cuộc chống Pháp và Mĩ ông đều có mặt ở Tây Nguyên nên nhà văn đã lưu giữ rất nhiều về những năm tháng có ý nghĩa lịch sử này. Sự gắn bó, hiểu biết và lòng yêu mến đối với thiên nhiên và con người Tây Nguyên. Đó là cơ sở đã khiến ông trở thành người đầu tiên và là người góp nhiều công sức nhất trong việc đưa văn học hiện đại tìm đến Tây Nguyên và đem Tây Nguyên về với văn chương hiện đại. Văn chương của ông thường lấy đề tài với những cảm hứng về sử thi anh hùng và vẻ đẹp trữ tình lãng mạn.

Rừng xà nu là một trong những tác phẩm nổi tiếng, có độ phổ biến với công chúng bạn đọc sâu rộng của ông. Tác phẩm được sáng tác năm 1965, là năm tháng đang diễn ra cuộc đấu tranh chống Đế quốc Mĩ rất ác liệt. Hiệp định Giơ-ne-vơ không được thi hành, kẻ thù ra sức khủng bố. Mĩ cho quân ào ạt tiến vào miền Nam và mở rộng chiến trường ra Bắc. Nhân dân ở mọi nơi đặc biệt là Tây Nguyên đã quyết tâm chiến đấu đến cùng để giữ đất, giữ bản làng. Hoàn cảnh đó đã cho Nguyễn Trung Thành nhiều cảm hứng sáng tác ra tác phẩm này.

Ngoài những nhân vật con người, trong câu chuyện về mảnh đất Tây Nguyên này còn có một hình tượng nhân vật hết sức độc đáo, là biểu tượng của nơi đây. Đó chính là rừng cây xà nu

Cây xà nu là loại cây gần gũi, gắn bó với con người Tây Nguyên. Nó có sức sống mãnh liệt, sinh sôi nảy nở rất nhanh. Rừng xà nu thể hiện tinh thần đấu tranh tập thể của nhân dân Xô Man trong sự nhiệp chống Mĩ. Qua đó cúng thể hiện sức sống mãnh liệt, tinh thần bất diệt của nhứng con người Tây Nguyên.

Cây xà nu được miêu tả trong một hoàn cảnh rất đặc biệt và hiếm thấy. Rừng xà nu nằm trong tầm đại bác của kẻ thù, chúng bắn nó đã thành lệ, đó là vào mỗi buổi sáng sớm hoặc xế chiều, đứng bóng hoặc xẩm tối. Vì bom đạn chiến tranh mà cả cánh rừng hành ngàn, hàng vạn cây không có cây nào không bị thương. Ngay từ mở đầu tác phẩm, Nguyễn trung Thành sử dụng bút pháp tả thực, nó đang phải đối mặt với sự hủy diệt của kẻ thù. Đồng thời nó cũng thể hiện, phản ánh những đau thương của một thời mà người dân Tây Nguyên nói riêng và cả dân tộc ta nói chung phải chịu đựng. Cánh rừng xà nu là hiện thân của đau thương, của đổ máu: “Ở chỗ vết thương, nhưa ứa ra tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè ngay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn”. Tác giả đã viết những câu văn đẹp đẽ lạ lùng có sức gây ấn tượng khó quên trong lòng người đọc. Mùi thơm ngào ngạt, long lanh năngns hè: giàu cảm xúc và vẻ đẹp thơ mộng chàn đầy chất thơ. Lóng lánh vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra thơm mỡ màng. Tác giả không chỉ cảm nhận nỗi đau mà cây xà nu phải hứng chịu mà còn giúp ta có điều kiện chiêm ngưỡng một thứ hương vị kì thú, vừa tinh khôi thơm mát, man dại của thiên nhiên Tây Nguyên. Có những cây bị thương nhưng vết thương chóng lành như trên một thân thể cường tráng. Trong rừng ít có cây nào sinh sôi nảy nở khỏe như vậy. Cạnh một cây xà nu mới ngã gục có tới bốn, năm cây con mọc lên…Nó phóng lên rất nhanh để đón lấy ánh nắng…Nguyễn Trung Thánh sử dụng những câu văn hào hứng, tha thiết nhất để thể hiện đặc điểm khác biệt của cây xà nu với những cây khác trong rừng. Nó là loại cây khao khát sống, háo hức phóng mạnh lên bầu trời  lớn rộng, không gì cản nổi như để thỏa mãn tự do, ánh sáng.

Xem thêm:  Hướng dẫn soạn bài Số phận con người của Sô - lô - khốp

Phân tích tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Phân tích tác phẩm Rừng xà nu

Đặt cây xà nu trong hoàn cảnh đau thương, Nguyễn Trung Thành không nhằm mục đích tô đậm nỗi đau mà nhằm ca ngợi sức sống mãnh liệt và bất tử của loại cây này. Hình tượng cây xà nu cho ta thấy tác phẩm của Nguyễn Trung Thành  thiết tha hướng về sự sống  để ca ngợi cuộc sống đẹp nồng nàn, bất khuất và bất diệt, mang đậm chất nhân văn.

Khi xây dựng hình tượng cây xà nu, tác giả đã sử dụng  phép tu từ nhân hóa rất tài tình. Xà nu được nói tới như cách người ta nói đến con người. Như vậy, mượn cây xà nu, Nguyễn Trung Thành muốn thể hiện, phẩn ánh tinh thần bất khuất, hiên ngang, anh dũng của dân làng Xô Man Tây Nguyên. Cây xà nu có mối liên hệ  gần gũi, thân thiết trong mỗi gia đình, với mỗi con người Xô Man. Ưỡn tấm ngực lớn ra che chở cho làng. Có mặt trong mỗi gia đình: nhựa, cây, lửa… Chứng kiến tình yêu của Tnú. Cây xà nu là ẩn dụ về những con người đang chiến đấu và bảo vệ quê hương đất nước trong thời kì chống Mĩ. Thể hiện sức sống mãnh liệt không gì cản nổi đúng như cụ mết thách thức: “ Đố chúng giết hết rừng xà nu này?”. Kết thúc như vậy, tác giả biến cánh rừng Xà nu trở thành một huyền thoại, một ấn tượng sâu đậm mãi mãi trong lòng người đọc. Hình tượng cây Xà nu mang vẻ đẹp thơ mộng, tràn đầy sức sống  như một huyền thoại bất diệt.

Xem thêm:  Phân tích nhan đề Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu

Nhân vật Tnú là nhân vật chính thể hiện tư tưởng của tác phẩm. Tnú cũng có hoàn cảnh sống đặc biệt khi sớm phải chịu cảnh mồ côi cha, mẹ. Được sống trong sự nuôi dưỡng, chở che của buôn làng, đặc biệt là cụ Mết. Tnú gắn bó với buôn làng. Ngay từ nhỏ, Tnú đã trở thành chú bé liên lạc mưu trí, dũng cảm và gan dạ, được học từ cách mạng, được học chữ, có ý thức sau này lớn lên sẽ thay anh Quyết làm cán bộ, lãnh đạo phong trào cánh mạng của quê hương. T nú ý thức được vai trò của người làm liên lạc, đảm bảo bí mật cho cách mạng, tiếp tế cho các cán bộ cách mạng trong rừng, gan dạ khi bị tra tấn. Tnú thực sự trưởng thành khi vượt ngục trở về làng. Từ nhỏ, T nú có tình cảm đẹp với quê hương và có tình cảm đẹp với Mai. Khi trưởng thành Tnú là một chàng trai hoàn hảo: rắn chắc, cao lớn, đẹp đễ như một cây Xà nu cường tráng nhất của khu rừng này. T nú chan hòa trong niềm hạnh phúc với tình yêu của Mai, với đứa con mới chào đời. 

Với sự giác ngộ cách mạng từ nhỏ, được sống và chiến đấu cùng anh Quyết. Tnú và cụ Mết chuẩn bị cho kế hoạch khởi nghĩa. Tin ấy đến tai bọn giặc, chúng bắt, tra tấn Mai và con. Sự việc diến ra trước mắt Tnú. Tnú đã không thể cứu được vợ và con. T nú nóng lòng, sốt ruột, đau thương xé lòng. Căm hận tột cùng với hai con mắt là hai cục lửa lớn. Câu văn trên được lặp đi lặp lại tới bốn lần nhằm nhấn  mạnh sự bất lực ở một con người đầy gan dạ và dũng cảm. Nó sẽ mãi là vết thương lòng trong Tnú và người dân Xô man. Điệp khúc ấy mãi mãi day dứt khôn nguôi làm cho nỗi đau xoáy vào tâm can Tnú, tâm can cụ Mết – người kể chuyện và dân làng. T nú không thể cứu vợ con chỉ vì Tnú chỉ có hai bàn tay trắng, Tnú là một người làm cách mạng và chính vì thế phải nghĩ cho đại cục. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến bi kịch, sẽ thế nào nếu kẻ thù cầm vũ khí mà ta lại tay không. Đây chính là mặt bên kia của chân lí mà cụ Mết đã muốn ghi tạc vào lòng của các thế hệ con cháu: “Chúng nó đã cầm súng thì chúng ta phải cầm giáo”. Từ bi kịch của Tnú  nhân dân Xô Man đã thức tỉnh.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

Tnú trở thành biểu tượng đẹp về sức mạnh và lí tưởng, là người anh hùng ngay trong thời đại của chúng ta. Anh trở thành niềm tự hào của dân làng Xô man, câu chuyện của một đời cụ Mết kể trong một đêm ấn tượng. Cuối cùng Tnú được tìm lại những gì đã mất. Lần trở về làng này anh được sống trong tình yêu thương của buôn làng. Anh đã tìm thấy niềm tin trong Dít và Heng…TNú trở thành biểu tượng đẹp đẽ nhất về người anh hùng trong thời đại chống Mĩ.

Nhân vật cụ Mết, Dít, Heng tuy mỗi nhân vật có những nét tính cách riêng song ở họ đều có một điểm chung đó là yêu nước, yêu làng, kiên cường, căm thù giặc. Họ đều góp phần thể hiện rõ hơn tính cách Tnú và tư tưởng của tác phẩm. Cụ Mết là cội nguồn, là chỗ dựa lớn cho con đường cách mạng của Tnú. Dít, Heng là niềm tin của Tnú vào tương lai cách mạng của quê hương. Tất cả đều đại diện cho tính cách Tây Nguyên, cho lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và tinh thần bất diệt

Rừng xà nu là tiếng nói của lịch sử và thời đại, gắn liền với sự vận động và những biến cố có ý nghĩa trọng đại đối với toàn dân. Những bức tranh thiên nhiên, những hình thượng anh hùng trong tác phẩm đều là sự kết tinh của những lí tưởng cao quý nhất của cộng đồng.

Minh Anh

You may also like

DMCA.com Protection Status